CUMA NAMAZI

Büyük Şafiî İlmihali · s.187

Cuma namazı müstakil bir namaz olup kısaltılmış öğle namazı değildir. Ahmed bin Hanbel'e göre Cuma günü bütün günlerin en şereflisidir. Şafiî mezhebine göre, Arefe günü ondan daha şereflidir. Ancak o, haftanın en şerefli günü, namazı da en faziletli namazdır. Cuma namazı bu ümmetin hassalarındandır. Mekke-i Mükerremede farz kılındı ise de, müslümanlar zaif ve az olduklarından ancak hicretten sonra kılınabildi. Cuma namazı kıldıran Medine'i münevvereye yakın olan Nakiü'l-Hadımat adlı köyde Es'ad bin Zürare'dir. Cuma namazı farz-ı ayn olup farziyyeti Kur'an-ı Kerim ve ahadisi nebeviye ile sabit olmuştur. Cenab-ı Hak buyuruyor: ﻳَﺎٓ ﺍَﻳُّﻬَﺎ ﺍﻟَّﺬ۪ﻳﻦَ ﺍٰﻣَﻨُﻮٓﺍ ﺍِﺫَﺍ ﻧُﻮﺩِﻯَ ﻟِﻠﺼَّﻠٰﻮﺓِ ﻣِﻦْ ﻳَﻮْﻡِ ﺍﻟْﺠُﻤُﻌَﺔِ ﻓَﺎﺳْﻌَﻮْﺍ ﺍِﻟٰﻰ ﺫِﻛْﺮِ ﺍﻟﻠّٰﻪِ "Ey İman edenler! Cuma günü namaza çağrıldığında, Allahın zikrine koşunuz.! (Süre-i Cuma, Ayet 9). Allah'ın Resûlü (S.A.V.) de şöyle buyuruyor: ﺭَﻭَﺍﺡُ ﺍﻟْﺠُﻤُﻌَﺔِ ﻭَﺍﺟِﺐٌ ﻋَﻠَﻰ ﻛُﻞِّ ﻣُﺤْﺘَﻠِﻢٍ "Cuma namazına gitmek her baliğ olan kimseye vacibdir." Başka bir hadiste ise şöyle buyuruyor: ﺍَﻟْﺠُﻤُﻌَﺔُ ﺣَﻖٌّ ﻭَﺍﺟِﺐٌ ﻋَﻠَﻰ ﻛُﻞِّ ﻣُﺴْﻠِﻢٍ ﻓِﻰ ﺟَﻤَﺎﻋَﺔٍ ﺍِﻻَﺎ ﺍَﺭْﺑَﻌَﺔٌ ﻋَﺒْﺪٌ ﻣَﻤْﻠُﻮﻙٌ ﺍَﻭْ ﺍِﻣْﺮَﺍَﺓٌ ﺍَﻭْ ﺻَﺒِﻰٌّ ﺍَﻭْ ﻣَﺮِﻳﺾٌ "Cuma namazı, cemaatla her müslümana hak ve vacibdir. Yalnız dört kişi bundan muafdırlar; başkasının mülkünde olan köle, kadın, çocuk ve hasta." Cuma namazı, mâlum olduğu gibi iki rek'attır. Cuma namazı, vakit namazı gibi her mükellefe vacib değildir. Ancak baliğ, akil, erkek, hürr, mukim ve sıhhatlı olana vacibdir. Çocuk, deli, kadın, hunsa, köle, esir, yolcu ve hasta olan kimselere vacib değildir. Fakat Cuma namazına gidip namaz kılarlarsa namazları sahih olup artık öğle namazını kılmakla mükellef değildirler ve gittikleri halde kılmayabilirler. Yalnız hasta olan kimse, cuma namazına gitmiş ve namaz vakti girmişse cuma namazını kılmaya mecburdur. Namazın kılınacağı yere gitmiş ve orada namaz kıldığı takdirde hastalığı artmıyacaksa namaz kılmadan ordan ayrılması caiz değildir. Ama yaşlı ve kötürüm olan kimseleri götürecek kimse varsa, kendileri için fazla sıkıntı olmadığı takdirde onlara da vacip olur. Bulaşıcı bir hastalığa mübtela veya başkasına zarar verecek fıtri veya arızî bir kokusu olan kimsenin cuma namazına gitmesi caiz değildir. Aynı zamanda başka cemaate de gidemez. Giderse men'edilmesi gerekir. Bunun için cuma günü namaz vaktine kadar kokusu gitmeyeceği takdirde soğan ile sarımsak yemek haramdır.