CENAZELERİN KEFENLENMELERİ

Büyük İslâm İlmihali · s.264

546- Vefat eden erkekler ile kadınlardan her birinin bedenini, onu örtecek bir elbise ile kefenlemek bir farzdır. Bu farzı yerine getirmeyen müslümanlar, günahkâr olurlar. Bununla beraber kefenler üç kısma ayrılır. Birincisi:"Kefeni sünnet"dir ki erkeklere görekamisileîzarvelifafedenibaret olmak üzere üç kattır (Bak madde:547). Kadınlara göre de bunlar ile beraber bir baş örtüsü ile bir göğüs örtüsünden ibaret olmak üzere beş kattır. İkincisi:"Kefeni kifayet"dir ki, erkeklere göre izar ile lifafeden, kadınlara göre de bunlar ile beraber bir baş örtüsünden ibarettir. Üçüncüsü:"Kefeni zaruret"dir ki, gerek erkekler ve gerek kadınlar için yalnız bir kattır. Bu halde ölü, bulunabilen bir kat elbiseye sarılmış olur. Fakat bir zaruret bulunmadıkça böyle bir kat ile yetinilmemelidir. 547-Kamis,bir gömlek yerindedir ki, boyun kökünden ayaklara kadar uzun bulunur, yeni ve yakası olmaz, etrafı oyulmaz.İzarda bir don ve eteklik yerindedir ki, baştan ayağa kadar uzun bulunur.Lifafeise, bir sargı yerinde olup, baştan ayağa kadar uzun bulunmakla beraber baş ve ayak tarafları düğümlenir, bunun için izardan daha uzun bulunmuş olur. 548- Kefenin beyaz pamuk bezinden olması daha faziletlidir. Nitekim yaygın olan da patiskadan yapılmasıdır. Kefenin yenisi ve yıkanmışı müsavidir. Kadınlar için ipekten ve zaferan ve usfur denilen boyalar ile boyanmış bezlerden de kefen yapılabilir. Kefenler, mümkün mertebe güzel ve her ölünün haline uygun olmalıdır. Meselâ erkeklerin kefenleri cuma veya bayram günlerinde, kadınların kefenleri de babalarını ziyarete gidecekleri günlerdeki elbiselerine kıymetçe uygun bulunmalıdır. Bu bir ölçüdür.Kefen-i sünnettenfazlasını yapmak ise mekruhtur, bilhassa varisler arasında muhtaçlar veya çocuklar bulunursa. 549- Kefenler daha ölülere sarılmadan bir, üç veya beş kere güzel kokulu şeyler ile tütsülenir. Evvelâ lifafe, tabuta veya kilim, hasır gibi bir şey üzerine yayılır, onun üzerine de izar yayılır, sonra, da ölü kamis, yani kefen gömleği içinde olarak izarın üstüne konur, bu halde ölü, erkek ise izar evvelâ soluna, sonra da sağına getirilerek sarılır. Daha sonra lifafe de öylece sarılır, açılmasından korkulursa kefen bir kuşak ile de bağlanır. Ölü kadın olunca saçları iki örük edilerek kefen gömleği üzerinden göğsü üzerine konur, onun üzerine başörtüsü yüzüyle beraber örtülür, üstüne de izar sarılır, izarın üzerinden de göğüs örtüsü bağlanır, daha sonra da lifafe sarılır, göğüs örtüsü lifafeden sonra da bağlanabilir. 550- Kefen hususundamürahikilemürahika(bak: madde-537), büluğa ermiş erkek ile kadın hükmündedir. Henüz mürahik ve mürahika olmayanların kefenleri yalnız izar ile lifafeden, yahut yalnız bir kattan ibaret olabilir. Bununla beraber üç kat olması daha güzeldir. 551- Herkesin kefeni, kendi malından tedarik edilir. Kefen masrafı borçtan, vasiyet ile mirasdan öncedir. Fakat borç karşılığında rehin bırakılmış olan mal, kefene sarfedilemez, rehin alanın hakkı daha önceliklidir. Malı bulunmayan bir ölünün kefeni, hayatta iken nafakasını vermekle mükellef olacak kimselere aittir. Böyle bir kimse bulunmazsa, beytülmal tarafından temin edilir, bu da mümkün olmazsa, bunu müs lümanların kendi aralarında tedarik etmeleri icap eder. 552- Kadınların kefenleri zengin olsalar da kocalarına aittir. Fetva bu şekildedir. İmam Muhammed'e göre yalnız mal bırakmayan kadınların hazırlanmaları ve kefenlenmeleri, nafakalarını vermekle mükellef bulunmuş olan kimselere aittir. Malları mevcut olunca ondan temin edilir. (İmam Şafiî'ye göre de böyledir.) 553- Bir ölünün hazırlanmasını ve kefenlenmesini vârislerinden biri temin etse, bunun masraflarını, ölünün geriye bıraktığı mal varlığından alabilir. Fakat vârisi olmayan bir kimse, akrabasından olsa bile, vârislerin emirleri bulunmaksızın temin etse, geri kalan malından alamaz. Gerek alacağına dair şahit tutmuş olsun ve gerek tutmamış olsun. 554- Bir ölünün kabri açılıp kefeni çalınmış bulunsa bakılır; eğer daha taptaze duruyorsa yeniden kefene sarılır. Bu kefen, geriye kalan malı henüz taksim edilmemiş ise malından, edilmiş ise vârisleri tarafından temin edilir.