Üçüncü Remiz

Rumuzat-ı Semaniye · s.96

İşaratü'l-İ'caz âyinesinde temessül eden bir cilve-i i'caza dairdir.

Madem Kur'an-ı Mu'cizü'l-Beyan'daLafzullahkudsî tevafukat-ı hârika ile beraber çok mühim nükteleri var. Nasıl ki kısmen göstermişiz ve işaret etmişiz. Elbette me'hazı münhasıran âyât-ı Kur'aniye olan İşaratü'l-İ'caz tefsirindeLafzullah'ındört harfi olanelifve ﻝ ve (sakin elif) ve ﻩ veLafzullah'ınbaşında yemin için istimal edilen üç harf olan ﻭ ve ﺏ ve ﺕ ﻭَﺍﻟﻠّٰﻪِ ve ﺗَﺎﻟﻠّٰﻪ ve ﺑِﺎﻟﻠّٰﻪِ gibi nükteleri vardır diye düşündüm. Acele ile teftiş ettim ve kusurlu ve noksaniyetli bulduğum münasebatı kaydediyorum. Tâ ki inşâallah başka bir zata me'haz olur, ben bulmadığım sırları o bulur. Mesela,Lafzullah'ınbaşındakielif,matbu tefsirin satırları başında bin yüz doksan (1190) adettir. Bin adet tam tevafuktadır. Mütebâkisi de latîf münasebat-ı adediye ile zımnî bir nevi tevafuk vardır. Yüz yirmi sahife tefsir ve yedi sahife hâtimesinde, yetmiş yedi tam tevafuk var. On beş dahi bir latîf nükte için birer adet fark ile mesela on bir ile on zımnî tevafuk var. Mütebâkisi ise başka nükteler için tevafuka girmemişler. Mesela, âhirdeki iki sahifede hemelifhem ﺕ tevafuktan çıktılar. Tâ ikisi darb vasıtasıyla tefsirin intiha adedine tevafuk edip göstersin. Mesela,Lafzullah'taki(sakin elif) yüz on yedidir. Yetmiş yedisi tam tevafuktur. Mütebâkisi sair arkadaşlarıyla veya sahife rakamıyla tevafuk ediyor. Yirmi yedi defa iki gelmiş. Yirmi bir adedi tevafuktur. Mütebâkisi başka nükteler için tevafuka girmemiştir. Üç adet ile yirmi yedi defa zikredilmiş. Yirmi beş tevafuktur. İki adet başka nükteler için tevafuka girmemiştir. ﻝ doksan beş sahifede vardır. Ondan da yetmiş tevafuk var. On üç adedi tevafuksuz. Otuz dört defa iki gelmiş. Altı tevafuksuz, mütebâkisi tevafuklu. On beş defa üç gelmiş. On tevafuklu, beş tevafuksuz. ﻩ de yetmiş dokuz tevafuk var. On iki sıfır, yirmi sekiz tevafuksuz. Kırk beş defa bir gelmiş, üçü tevafuksuz, mütebâki tevafuk. Yirmi üç defa üç gelmiş, sekiz tevafuksuz, mütebâki tevafuk. Otuz defa iki gelmiş, üçü tevafuksuz, mütebâki tevafuk. Sekiz defa dört gelmiş, dördü yine tevafuksuz, dördü tevafuklu. Yalnız bir defa sekiz, bir defa altı gelmiş. ﺏ yüz iki sahifede var. Mütebâki sahifelerde yoktur. Mevcuddan yetmiş tam tevafuk var. Mütebâkisi başka nükteleri var. Otuz dört defa iki gelmiştir. Dördü tevafuksuz, mütebâkisi tevafuklu. Kırk bir defa bir gelmiş. Üçü tevafuksuz, mütebâki tevafuk. ﺕ doksan dokuz sahifede ehemmiyetli bulunmuş, başka sahifelerde bulunmaz veyahut ehemmiyetsizdir. O doksan dokuzdan altmış adedi birbirine tam tevafukta. Mütebâkisi yaelifile veya sahife rakamıyla tevafuk ediyor veya bir latîf nükteyi gösteriyor. ﺕnin latîf münasebatından bir numune:Altı ﺕ on beştir. Beş ﺕ yirmi ikidir. İki ﺕ dörttür. Üç ﺕ dörttür. Dört ﺕ on ikidir. Dokuz ﺕ on ikidir. On bir ﺕ ikidir. Yedi ﺕ yedidir. Sekiz ﺕ on dokuzdur. ﻭ yüz on üç sahifede elli üç tam tevafuk, sekiz defa yedi ve sekiz olarak geliyor. Tâ ki sahife rakamı gibi başka tevafuku göstermek için yediden sekize atlıyor ve sekizden yediye iniyor. Demek altmış bir tevafuk var. Mütebâkisi arkadaşlarıyla, sahife rakamıyla latîf tevafukatı var. Yirmi dört defa altı geliyor. On beş kendi kendine tevafuk ediyor. Dokuzu başka tevafukla, diğer nüktelere hizmeti vardır. Yirmi altı defa beş geliyor. Yirmisi kendi kendine tevafuk ediyor. Altısı başkaları ile tevafuk edip başka hizmetleri görüyor.