SAİY VE MES'Â:

Nimet-i İslâm · s.539

Saiy: Mekke-i Mükerreminin içinde ve mescidi haram dışında (Safâ) ve (Merve) tâbir olunan, basamaklı iki tepe arasında, Safâdan başlayarak Merveye ve Merveden Safâya, yedi kere gidip gelmektir. Saiy dahi, yedi şavttır. Safâdan Merveye, her gidiş bir şavt olduğu gibi, Merveden Safâya, her geliş dahi, bir şavttır. {(1) Bir gayete gelmek, demek olan (şavt) ın o mânası, saiyde daha münasip düşmüştür.} Dört Gidiş ve üç Geliş olur. Mebde: Safâ ve Müntehâ: Merve bulunur. Her birinde, Kâbe görününceye kadar, {(2) Binalar mânî olmakla, Merveden Kâbe bilfiil görünmez. Saaye, tâvaf denir. Şavtın cemî (egvat) olmakla, gerek tavâf, gerek saiy (yedi şavt) olmak üzere, zikrolunur.} basamaklara çıkılır. Saiy, hac ve umrenin vâciplerindendir. Ve her biri için, birerden ziyade değildir. Tavâfı kudumdan sonra, umrenin sa'yi ve tavâfı ziyaretten sonra haccın sâ'yi yapılmış olur. {(3) Sader tavâfından sonra, saiy yoktur.} Tavâf mahalline Metaf, saiy yerine de Mes'â denilir. Nâbî: Sürmedir dîdeye hâk-i mes'â Sâha-i merve tarabgâh-ı safâ