HACCIN SÜNNETLERİ:

Nimet-i İslâm · s.552

Haccın sünnetleri: Tavafı kudum, remel, hervele, eyyamı nahr geceleri Minâda gecelemek, üç cemre arasındaki tertibe riyaet gibi, şeylerdir: Sayılacak olursa: 1 - İhrama girerken yıkanmak, yahut abdest almak. {(1) Velev ki, âdetli ve lohusa olsun. Çünkü, bu yıkanma temizlik içindir. Bu bapta - indel-acz - teyemmüm meşru değildir.} 2 - İki rekât namaz kılmak. {(2) Bunlarda, sünnetin faziletini ihraz için, sünneti ihramı niyyet eyler. İlk rekâtta kâfirûn suresini, ikincide ihlâs sûresini okur.} 3 - Beyaz bir ridâ ile, beyaz bir izar tutunmak. {(3) Bunların yenisi, yıkanmıştan efdaldir. Beyaz olması da, diğer renktekinden efdaldir. Lanlar, sünneti beyan içindir. Yoksa, setr-i avret kâfidir.} 4 - Güzel koku sürünmek. {(4) Bu da, ihram sırasında olur. İhramdan sonra olmaz. Muhaşşi der ki, Gülyağı gibi güzel kokulu temiz şeyi, elbisesine değil, bedenine sürünür.} 5 - İhram bağlanmış olduktan sonra, vasat derecede sesini yükselterek, bol bol telbiye ve salâvatı şerife etmek. {(5) Her namaz kılışta, her yokuş çıkışta, her iniş inmede her deve süvarisine rastlayışta seher, vakitlerinde.} 6 - Telbiyeyi her başlayışta, üç kere etmek. 7 -Resûl-ü Ekrem sallâllâhü teâlâ aleyhi ve sellem efendimiz hazretlerine, salâvatı şerife getirmek. 8 -Cenâb-ı Hakka duâ etmek. {(6) Salâvatı telbiyeyi ve ondan sonra da duâyı okumak.} 9 -Mekke-i mükerremeye duhul için, yıkanmak. 10 -Mekke-i mükerremeye gündüzleyin -muallâ- cihetinden dahil olmak. {(7) Mekke-i Mükerremenin kabristanı cihetinden demektir ki. Son zamanlarda o yoldan gündüzleyin duhul terk edilmiştir.} 11 - Beyti mükerremi müşahedede, dilediği duâyı etmek. {(8) Ki, o duâ müstecaptır. Duâsının makbuliyyetini istemelidir.} 12 - Beyti muazzam pişgâhında tekbîr ve tehlîl eylemek. 13- Eşhürü hac olmasa bile, âfâkî olan kimse, tavafı kudumu etmek. {(1) Geç kalıp ta, Mekkeye girmeyerek, arafata çıkanlardan, bu sünnet - bittabi - sakıt olur.} 14 - Tavafta erkekler, iztiba eylemek. 15 - Saayi takib edecek olan tavafın, ilk üç şavtında erkek kısmı, remel etmek. 16- Saay ederken, iki meyl-i ahdar arasında, erkekler hervele etmek, 17- Saayin, hervele mevziinden, -mâdâsında- yavaş yavaş yürümek. 18 - Tavafı çok etmek. {(2) Afâkî hakkında tavaf, nafile namazdan efdaldir. Haremde de mukim olan tavaftır.} 19 - Zilhiccenin yedinci günü, öğle namazından sonra, Mekkede hutbe okunmak. {(3) Bu hutbe tektir. Bunda celse yoktur. Hacılara menâsik tâlim olunur.} 20- Zilhiccenin sekizinci günü güneş doğduktan sonra, Mekkeden Minâya çıkmak. 21 - O gece Minâda kalmak. 22 - Zilhiccenin dokuzuncu günü, güneş doğmasından sonra, Minâdan arafata çıkmak. {(4) İmam, o gün arafatta, cem! takdim yapar ki, ikindi namazını vakti girmeden, öğle ile beraber, öğle vaktinde kılar. Ondan evvel - zevalden sonra - hutbe edip ve hutbesini iki kılıp, arada oturur ve onlarda, nâsa arefe ve Müzdelife vukuflarını ve o vukuflardan sonra yevmi natırdaki Akabe cemresini, kurbanı, ziyaret tavafını ve tıraşı (halk veya taksiri) talim eder.} 23- Gerek arafedeki cemi takdimde, gerek Müzdelifedeki cemi tehirde {(5) Cemi takdim ve cemî tehîr tâbirleri için Kitâb-us-salâtın vakitler bahsine bakmak lüzumu, hatırlatılır.} tadarrû ve huşûa ve göz yaşları dökerek, ağlamağa çalışmak, kendisi, ana babası ve din kardeşleri için, her iki dünya umuruna dair, dilediği duâyı etmek. 24 - Güneş battıktan sonra, ağır ağır arafattan inmek. 25 - Müzdelifeye inildiği vakit, gelen geçenlere, genişlik olmak için, batnı vadiden yüksekçe, cebeli kuzah kurbuna konmak. (Meşarı haram unvanına bakınız). 26- Bayram gecesi, orada kalmak. 27- Bayram sabahı Minâya inip, eyyamı nahrda bütün yükleri ve ağırlıkları ile, Minâda kalmak. {(1) Eşyasını, Minâda ibkadan emin oldukça, kendisi orada iken, yükünü Mekkeye göndermek mekruhtur. Musalliye dahi, eşyasını (meselâ ayakkabısını ve el paketini), arkaya bırakmak kalbini meşgul ettiği için, mekruh olur.} 28- Remyi cimar için duruldukta, Minâyı sağa ve Mekke-i Mükerremeyi sola alarak durmak. 29- Cemre-i akabeye remyide, her vakit râkip, ve mescidi hayf kurbundaki cemre-i ûlâda ve keza cemre-i vustada, yaya bulunmak. 30- Cemre-i akebe remy ederken, batnı vadîde bulunup, cemreleri aşağıdan yukarı atmak. {(2) Bunun aksi, nâsı rahatsız edeceği için, mekruhtur.} 31- Remyi, ilk günü güneşin doğması ile zevali arasında ve diğer günler zeval ile gurub arasında olmak. 32- Yevmi nahrda dahi, bir hutbe edilip, onda menasikin geri kalanı beyan olunmak. {(3) Hac hutbelerinin, üçüncüsü işte budur.} 33- Minâdan Mekkeye nüzulü tâcil etmek isteyen kimse, Zilhiccenin, on ikinci günü, şemsin gurubundan evvel çıkmak. {(4) Eğer guruba değin durur ise, bir şey lâzım gelmez ise de, isaet etmiş, olur. Ve eğer Minâda on dördüncü günün fecri tulûuna değin, ikamet eylerse, ona o günün dahi, remyi lâzım olur. O gün, remyi zevalden evvel yapsa da, olur.} 34- Minâdan Mekkeye gelirken, Muhassab {(5) Muhassap, Mekke yakınında bir yerdir. Düz ve taşlıktır. Tahsip, oraya inmektir.} tabir olunan düzlüğe, bir müddetçik inmek. 35-Mekke-i mükerremeye gelinip, sader tavafının icrasından ve tavaf namazından sonra, zemzem suyundan çokça içmek. 36- Zemzem suyunu içerken, beyti muazzama karşı, durup ona bakmak. 37- Zemzem suyunu, hem içmek, hem dökünmek. {(6) Başına ve bütün bedenine dökmek. Kitab-ut-taharede geçtiği ve cinayet babında haşiyede zikrolunduğu üzere, zemzem suyu ile istinca, mekruhtur. İğtisal mekruh değildir. Nâbî aleyhirrahme: Olmuş âmâde-i tathiri usât Çâhi zemzemden akan âb-ı hayât Rûyüdür yan yüzünün hâki harem Alemin yüzü suyudur zemzem Âb-ı zemzemdir o dârûyu safâ Ki verir hasta-i isyâna şifa} 38- Mültezemi iltizam etmek, yâni Hacer-i esved ile bâbı Kâbe meyânı olan mevzie göğsünü ve yüzünü koymak. 39 - Kâbe örtüsüne yapışıp, dilediği duâyı etmek. 40 - Beyti şerîf dahilinde -kimseyi incitmiyerek girmek mümkün olursa -edeb ve tâzim ile girip, iki rekât namaz kılmak. {(1) Hac efalinin terkibi keyfiyyetine bakınız.} Haccın âdâbı: Borcunu ödeyip ve günahlarına tövbe {(2) Haksız olarak aldığını yerine vermek ve hak, husumet ashabı ile helâllaşmak kabilinden olan, tövbe şartlarına riâyet etmek.} ve taksir ettiği ibadetlerini kazâ ederek halâl malla gitmek {(3) Çünkü, haram nafaka ile edilen hac makbul olmaz. Şüpheli olan helâl mal ile hac etmek isteyen kimse, hac için istidane edip, kendi malından tediye eyler.} ve yolda kimse ile, cidâl ve şikak etmemektir. Kitab-us-salâtta zikr olunduğu üzere, hayır işlerinde istihareye hacet olmayıp, bu babta edilecek istihare, fiilin kendine değil, vaktin tayyine mahmul olur. {(4) Kara yahut deniz yolu ile gitmek ve rahileyi iştirâ veya iktira etmek ve yol arkadaşını seçmek hususunda, dahi istihare edebilir.} Haccın mahzurları: - ki, ihramın memnûatı demektir - iki nevidir Bir nevi, haccın kendi nefsinde işliyeceği ve diğer nevi, başkaları hakkında yapacağıdır. Evvelkisi: Nikâhlısiyle buluşmak, tıraş olmak, tırnak kesmek, güzel kokular sürünmek, dikişli libas giymek, başında serpuşu bulunmak gibi muhrime câiz olmayan şeylerdir. İkincisi: Ava, ya mübaşeret veya işaret, yahut delâlet sûretiyle taarruz etmek ve harem ağaçlarını kesmektir. Mekke haremine âit olan, bu yasak sırf, hac ve ihrama mahsûs da değildir. Nitekim, cinayet faslında açıklanacaktır. Haccın mekruhları, haccın terkibi efali faslında, sırası geldikçe zikr olunacaktır.