AMMA AYETİN CÜMLELERİ ARASINDAKİ NAZM VE DİZİLİŞ KEYFİYETİNE GELİNCE:
İşârâtü’l-İ‘câz (Abdülkadir Badıllı Tercümesi) · s.306
Bil ki:
ﻳَﺎ ﺍَﻳُّﻬَﺎ ﺍﻟﻨَّﺎﺱُ ﺍﻋْﺒُﺪُﻭﺍ
hitabı, üstte tarifi yapılan o üç fırka insanların herbirisine, üç çeşit zaman (yani; hal, mazî ve müstakbel zamanları) içerisinde olan bütün tabakalara hitaptır. Yani, İlahî hitabda şöyle der: "Ey kâmil mü'minler! Sebat ve devam sıfatı üzerine ibadet ediniz!"
"Ey ortancalı olanlar! İbadeti ziyadeleştirme, arttırma keyfiyeti üzerine ibadet ediniz!"
"Ey kafirler! İbadetin şartı olan iman ve tevhid üzerine ibadeti yerine getiriniz!"
"Ey münafıklar! İhlas keyfiyeti üzerine ibadet ediniz!" Demek ki burada, ibadet herkesce manevî bir müşterekliği bulunan bir şey gibidir. Feteemmel!
ﺭَﺑَّﻜُﻢُ kelimesi ise der ki: "Rabbinize ibadet ediniz! Çünki o, sizi terbiye eden, besleyen, rızıklandıran bir Rabb'dir. Sizin de ona ibadet eden kullar olmanız gerekmektedir.
* * *