TEYEMMÜMÜN SÜNNETLERİ

Büyük Şafiî İlmihali · s.79

Teyemmümün sünnetleri şunlardır: 1- Abdest ve gusülde olduğu gibi, teyemmümün başlangıcında besmele çekmek. Yalnız cünüb, hayız ve nifaslı olan kimse besmele çekerken Kur'an-ı Kerim'den bir âyet olarak değil de zikir niyetiyle besmele çekmelidir. 2- Önce sağı, sonra solu mesh etmek, 3- Yüzün üst tarafından ve ellerin parmaklarından başlamak, 4- Yüzünü kıbleye çevirmek, 5- Ellerinde çok toz veya toprak varsa onu üflemek veya iki avucunu birbirine vurmak sûretiyle onu azaltmak. İmam Şafiî, El-um adlı kitabında serahaten ifade etmiştir ki: "Teyemmüm ettikten sonra yüzünde ve ellerinde tozu, namazı kılıncaya kadar olduğu gibi bırakmak daha efdaldır." 6- Ara vermeden azalarını meshetmek. 7- Birinci vuruşta, varsa yüzüğünü parmağından çıkarmak. (İkinci vuruşta yüzüğü çıkarmak vâcibdir). 8- Her vuruşta parmaklarını birbirinden ayırmak, 9- Ondan önce ağzını misvâklamak, 10- Abdest akabinde okunan zikir ve duyı teyemmüm'ün akabinde de okumak, 11- İki rek'at teyemmüm namazını kılmak. ﴾Mecmu', C.2, Sahife 255.﴿ Cünüb olan kimse teyemmüm ederse, kendisi için namaz kılmak Kur'an-ı kerim'e el sürmek, onu taşımak, Kur'an-ı Kerim'i okumak ve camide oturmak mübah olur. Teyemmümü bozan bir hal olunca namaz kılmak, Kur'an-ı Kerim'e el sürmek, onu taşımak haram olur. Fakat Kur'an-ı Kerim'i ezbere okumak ve camide oturmak caizdir. Tekrar cünüb olur veya su bulursa Kur'an-ı Kerim'i okumak ve camide oturmak da kendisine haram olur. Hayızlı kadın teyemmüm ederse cünüb olan kimse gibi, adı geçenler kendisine helal olmakla beraber cinsi mukarenet de mübah olur. Bir teyemmümle birçok cinsî mukarenet mübah olur. Bir teyemmümle bir farz ve birkaç cenaze namazı kılınabileceği gibi, istinelidiği kadar nafile namaz da kılınabilir. Fakat iki farz namazı kılınmaz. Nezir namazı, farz gibidir. Bir teyemmümle ancak bir nezir namazı kılınabilir. Bir kimse, beş vakit namazdan birisini unutup hangisi olduğunu bilemezse her beş namazını da kaza edecek, fakat maksat bir tek namaz kaza etmek olduğundan onlar için bir tek teyemmüm kâfidir. Farz veya nafile namazını vakti duhûl etmeden önce onun için teyemmüm etmek câiz değildir. Hava soğuk olup abdest aldığı takdirde rahatsız olacağını bilen veya zanneden kimse, teyemmüm edip namazını kılar, fakat bilâhere kaza eder. Çünkü ekseriyetle soğuktan korunmak mümkündür. Amma hastalığından dolayı teyemmüm ederse kaza etmez. Ancak vücudundan devamlı kan akıp yıkaması zarar verdiğinden teyemmüm ederse, vaktin hürmeti için teyemmüm alıp namaz kılar, fakat bilâhare kaza eder. Bir uzvunda yara bulunup, abdestli iken sarmış ise teyemmüm eder. Namazını kaza etmemek üzere kılar. Ancak yukarda da denildiği gibi yara teyemmüm azalarından birisinin üzerinde olursa kaza etmesi lâzımdır. Çünkü hem abdest hem de bedeli olan teyemmüm noksandır. Abdestsiz iken sargı sarmış ise onu çözmek gerekir. Mümkün değilse bırakır, abdestle beraber teyemmüm eder namazını kılar, sonra kaza eder.