FEY' VE GANİMET

Büyük Şafiî İlmihali · s.519

Fey'g savaşsız olarak gayrı müslimlerden elde edilen menkul ve ğayri menkuldur. Cizye ve onlardan alınan gümrük, korkudan kaçıp geriye bıraktıkları mal; öldürülen mürteddin kalan terkiyesiyle varissiz olarak ölen zimmînin terikesi gibi. Fey', beş bölüme ayrılır; birinci bölüm de beşe taksim edilir ve beş cihette harcanır. Birinci bölüm, vatan ve milleti korumak için gerekli şeyleri temin etmek; fakih, müfessir, mühaddis, imam, müezzin, ve Kur'an müallimlerinin ihtiyacını karşılamak gibi, amme maslahatı için harcanır. İkinci bölüm, Beni Haşim ve Beni Muttalip denilen âli beyt için harcanır. Bu hususta zengin, fakir arasında fark yoktur. Yalnız mirasta olduğu gibi erkeğe iki, dişiye bir hisse verilecektir. Üçüncü bölüm, babası olmayan fakir olan yetim çocuklar için harcanır. Dördüncü ve beşinci bölümler de fakir ve yolda kalmış olan kimselere verilir. Kalan dört bölüm ise, maaşlı olan askerler içindir. Yalnız cihad edemeyecek olan A'ma, topal, çocuk, ve deli gibi kimselerin ismi asker kadrosuna alınmayacaktır. Kadroya alınmış olan kimseler bölüklere ayrılacak, her bölük için birer baş tayin edilecek, o baş da onların durumlarını araştırıp aile efradının kaç kişi ve ihtiyacının ne olduğunu tesbit edecek ve her aile için kafi gelecek miktar tahsis edecektir. Bir asker delilir veya hasta olursa yine maaşı kendisine verilecektir. Vefat ettiği takdirde çocuklarına ve hanımına verilecektir. Yalnız çocukları muhtaç olmazsa veya hanımı başkasıyle evlense, o zaman maaşları kesilecektir. Yalnız bina, tarla, bağ ve bahçe gibi gayrı menkul şeyler beytülmalın elinde kalacak ve onlardan elde edilen mahsul aynı minval üzere mezkur cihetlere verilecektir. Ganimet ise savaş yolu ile Gayrı müslimlerden elde edilen mal ve eşyadır. Bu da beş bölüme ayrılır. Birinci bölümü fey'in birinci bölümü gibidir. Yani yukarda açıklanan beş cihete verilir. Kalan dört bölüm ise, menkul ve gayrı menkul ne varsa mücahitlere tevzi edilir. Bilfiil cihada katılan kimse mücahit sayıldığı gibi, mücahitlerin hastalarını tedavi eden, yemeklerini hazırlayan ve mücahitleri talim eden kimse de mücahidtir. Bir kimse, savaş esnasında şehit düşerse veya ölürse bir şeye müstehak olmadığı için vârislerine bir şey verilmez. Kadın, çocuk ve zimmi cihade katılırlarsa mahrum bırakılmayacak; devlet onlara da uygun bir şey takdir edecektir. Yalnız bu, mücahidlerin paylarından az olacaktır. Mücâhidlerin hisseleri eşit değildir. At, araba, tank ve uçakla savaşanların hisseleri diğerlerinin hisselerinden bir kat fazladır.