KALIMAH KAPING SETUNGGAL

Kalimah-Kalimah Alit · hlm. 1

«Bismillah» menika wiwitaning saben kesaénan. Kula sedaya ugi ing wiwitan miwiti kanthi Asma menika. Kawuningana, hé nepsu kula, kalimah ingkang mubarok menika minangka tandhaning Islam, sarta dados wiridaning lésan tumrap sedaya dumados srana basaning kahananipun (lisan-ı hal). Menawi panjenengan kepéngin mangertos, sepinten agengipun kekiyatan ingkang boten telas saha sepinten kathahipun berkah ingkang boten badhé enting saking «Bismillah», sumangga pirsanana saha mirengaken cariyos pasemon menika. Makatèn:

Tumrap tiyang ingkang lelampah wonten ing ara-ara samun Arab Badui, prelu piyambakipun mendhet namaning satunggaling pemimpin kabilah saha lumebet ing pangayomanipun. Supados saged uwal saking piawoning para begal, sarta saged nyekapi kabetahanipun. Menawi boten makatèn, kanthi piyambakan piyambakipun badhé morat-marit ngadhepi mengsah ingkang tanpa wicalan saha kabetahan ingkang tanpa pungkasan. Lah, kanggé lelampah ingkang makatèn menika, tiyang kekalih mangkat tumuju ara-ara samun. Ingkang satunggal andhap-asor, ingkang satunggalipun gumunggung... Ingkang andhap-asor mendhet namaning satunggaling pemimpin. Ingkang gumunggung boten purun mendhet... Ingkang mendhet, ing pundi kémawon lelampah kanthi wilujeng. Menawi kepanggih begal margi, piyambakipun criyos: «Kula lelampah kanthi namaning pemimpin anu.» Begalipun lajeng késah, boten wani ngganggu. Menawi lumebet ing satunggaling tarub, srana nama menika piyambakipun angsal pakurmatan. Déné ingkang gumunggung, salebeting lelampahipun nandhang mawarni-warni bebaya ingkang boten saged kagambaraken. Tansah gumeter, tansah ngemis. Piyambakipun dados asor sarta nista.

Lah, hé nepsu kula ingkang gumunggung! Panjenengan menika tiyang lelampah wau. Déné donya menika satunggaling ara-ara samun. Kaapesan saha kamlaratan panjenengan tanpa wates. Mengsah saha kabetahan panjenengan tanpa pungkasan. Sarèhning makatèn kahananipun, mila mendheta Asmanipun Gusti Mâlik Abadi saha Gusti Hâkim Azali ingkang kagungan ara-ara samun menika. Supados panjenengan uwal saking anggènipun ngemis dhateng saindenging jagad, saha saking gumeter ngadhepi saben kedadosan.

Inggih, kalimah menika satunggaling raja-brana mubarok ingkang makatèn: kaapesan saha kamlaratan panjenengan ingkang tanpa pungkasan, nyambungaken panjenengan dhateng kudrat saha rohmat ingkang tanpa wates, sarta ndadosaken kaapesan tuwin kamlaratan menika minangka juru-syafaat ingkang paling katampi wonten ing ngarsanipun Gusti Qadîr Rahîm. Inggih, tiyang ingkang tumindak srana kalimah menika, mèmper kaliyan tiyang ingkang: ndhaftar dados prajurit. Tumindak atas namaning nagari. Boten gadhah ajrih dhateng sok sintena. Kanthi ngucap atas namaning angger-angger, atas namaning nagari, piyambakipun nindakaken saben pakaryan, sarta tanggon ngadhepi samukawis.

Ing wiwitan sampun kula aturaken: sedaya dumados, srana basaning kahananipun, sami ngucap Bismillah. Menapa leres makatèn? Inggih, kadosdéné menawi panjenengan mirsani: satunggal tiyang kémawon dhateng. Sedaya warganing kitha dipun peksa dhateng satunggaling papan sarta dipun peksa nyambut-damel. Panjenengan mesthi mangertos kanthi yakin bilih tiyang menika boten tumindak atas namanipun piyambak, boten srana kekiyatanipun piyambak. Nanging piyambakipun menika satunggaling prajurit. Tumindak atas namaning nagari. Sumendhé dhateng kekiyataning satunggaling raja. Makatèn ugi samukawis tumindak atas asmanipun Gusti Alloh; ndadosaken wiji-wiji saha isi-isi ingkang alit kados atom sami ngangkat wit-witan ingkang ageng wonten ing sirahipun, ngangkat momotan ingkang awrat kados redi. Tegesipun saben wit ngucap «Bismillah». Ngebaki tanganipun srana woh-wohan saking gedhong rohmat, lajeng dados juru-ladèn tumrap kula sedaya. Saben pakebonan ngucap «Bismillah». Dados satunggaling kawah saking Pawon-Kudrat, ingkang salebetipun kamasak sesarengan mawarni-warni tetedhan éca ingkang kathah tur béda-béda. Saben kéwan ingkang mubarok kados lembu, unta, ménda, tuwin wedhus ngucap «Bismillah». Saking limberan rohmat, dados satunggaling sendhang toya susu. Kanthi atas asmanipun Gusti Razzâq, sami nyaosaken dhateng kula sedaya satunggaling tetedhan ingkang paling alus, paling resik, kados toya panguripan. Saben tetuwuhan, wit-witan, tuwin rerumputan, ingkang gadhah oyod saha urat-urat alus kados sutra, ngucap «Bismillah». Nembus séla saha siti ingkang atos. Kanthi ngucap atas asmaning Alloh, atas asmaning Rahmân, samukawis dados tundhuk dhateng piyambakipun.

Inggih, kadosdéné pang-pang ingkang ngrembaka saha awoh ing awang-awang, makatèn ugi oyod-oyod ing séla saha siti ingkang atos menika ngrembaka kanthi gampil sanget saha awoh ing sangandhaping siti; sarta godhong-godhong ingkang alus tur ijem tetep teles pirang-pirang wulan ngadhepi panasing hawa ingkang nggegirisi; sedaya menika napuk kanthi sora dhateng cangkeming para ahli tabiat (tabiiyun). Nyoblos driji dhateng mripatipun ingkang mèh wuta, sarta mratélakaken: Kaatosan saha kapanasan ingkang paling panjenengan andelaken menika ugi tumindak wonten ing sangandhaping dhawuh; oyod-urat ingkang alus kados sutra menika, kados teken Nabi Musa (a.s.), kanthi ndhèrèk dhawuh «فَقُلْنَا اضْرِبْ بِعَصَاكَ الْحَجَرَ» mecah séla-séla. Saha godhong-godhong ingkang tipis tur alus kados dlancang rokok menika, kados anggota badanipun Nabi Ibrahim (a.s.), maos ayat «يَا نَارُ كُون۪ى بَرْدًا وَ سَلَامًا» ngadhepi panas ingkang mubal latu.

Sarèhning samukawis kanthi maknawi ngucap «Bismillah», atas asmaning Alloh sami mbekta nikmat-nikmatipun Alloh lajeng maringaken dhateng kula sedaya. Kula sedaya ugi kedah ngucap «Bismillah». Kedah maringi atas asmaning Alloh. Kedah nampi atas asmaning Alloh. Menawi makatèn, kula sedaya boten kénging nampi saking tiyang-tiyang ingkang lena, ingkang boten maringi atas asmaning Alloh...

Pitakènan: Kula sedaya maringi rega dhateng para manungsa ingkang kalungguhanipun minangka juru-ladèn. Lah, Alloh ingkang sajatosipun kagungan barang menika, mundhut rega menapa?

Wangsulan: Inggih, Gusti Mun'im Hakiki menika, rega ingkang dipun pundhut saking kula sedaya minangka lintuning nikmat saha barang aji-aji wau, wonten tigang prakawis. Setunggal: Dzikir. Setunggal: Syukur. Setunggal: Fikir. Ing wiwitan «Bismillah» menika dzikir. Ing pungkasan «Alhamdulillah» menika syukur. Ing tengah, manggalih saha ngraosaken bilih nikmat-nikmat ingkang aji tur dados karya éndah menika minangka mukjizating kudrat saha peparing rohmatipun Gusti Ahad Shomad, menika fikir. Kadosdéné bodhoning tiyang ingkang ngambung sukunipun satunggaling tiyang mlarat ingkang ngaturaken kado aji saking satunggaling raja, nanging boten purun tepang kaliyan ingkang kagungan kado wau; makatèn ugi, ngalembana saha nresnani para ingkang maringi nikmat ingkang katingal lair, nanging nglalèkaken Gusti Mun'im Hakiki; menika sèwu tikel langkung bodho tinimbang ingkang wau.

Hé nepsu! Menawi panjenengan boten kepéngin dados tiyang bodho ingkang makatèn; maringana atas asmaning Alloh, nampia atas asmaning Alloh, miwitana atas asmaning Alloh, nyambut-damela atas asmaning Alloh. Wassalâm.