KALIMAH KAPING SEKAWAN

Kalimah-Kalimah Alit · hlm. 9

بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّح۪يمِ اَلصَّلَاةُ عِمَادُ الدّ۪ينِ

Menawi panjenengan kepéngin mangertos kanthi mesthi — sapinten aji tur wigatosipun sholat, sapinten mirah tur sakedhik wragadipun anggènipun angsal, sarta sapinten gemblung tur mbebayanipun tiyang ingkang boten sholat — ing derajating kepastian kados kaping kalih-kalih dados sekawan; sumangga pirsanana cariyos pasemon menika:

Ing satunggaling wekdal, satunggaling hakim ageng ngutus abdinipun kalih — saben setunggal kaparingan kawan-likur keping mas — supados manggèn ing pekebonanipun ingkang saé tur mirunggan, ingkang tebihipun kalih wulan lampahan. Sarta ndhawuhi piyambak kekalih: «Kanthi arta menika, wragadana margi tuwin karcis. Sarta tumbasa sawatawis barang ingkang prelu kanggé griya panggènan panjenengan ing ngrika. Ing tebih saldinan lampahan wonten satunggaling stasiun. Wonten kréta, wonten baita, wonten sepur, ugi wonten mesin mabur. Anggènipun numpak miturut kathahing sangu.»

Abdi kekalih, sasampunipun nampi piwulang, lajeng mangkat. Ingkang setunggal begja, ngantos dumugi stasiun ngginakaken arta sakedhik. Nanging ing salebeting wragad menika angsal dagang ingkang saé sanget, ingkang damel renaning bendaranipun, ngantos sanguipun ndadak minggah saking setunggal dados séwu. Abdi setunggalipun cilaka, sarèhning klambrangan; ngantos dumugi stasiun ngentekaken telu-likur keping masipun. Kaping-toh judi lan sapanunggalanipun ngantos ical, kantun setunggal keping. Réncangipun criyos: «Éh, keping mas panjenengan ingkang setunggal menika kanggé numbas karcis. Supados ing margi ingkang panjang menika panjenengan boten mlampah dharat tur boten kaliren. Bendara kita menika loman; mbokmenawi paring welas, ngapunten kalepatan panjenengan. Panjenengan ugi badhé kanaikaken mesin mabur. Namung saldinan kita dumugi papan panggènan kita. Menawi boten, panjenengan kapeksa késah piyambakan, kaliren, mlampah dharat ing ara-ara samun kalih wulan lampahan.» Lah, menawi tiyang menika mangkotaken manah, boten purun masrahaken keping-masipun ingkang setunggal wau dhateng karcis ingkang kalungguhanipun kados kunci raja-brana, malah kaginakaken kanggé sefahet awit ngangsu kanikmatan sawetara; menapa tiyang ingkang paling bodho piyambak boten mangertos bilih piyambakipun menika bodho sanget, mitunani, tur cilaka?

Lah, hé tiyang ingkang boten sholat, saha hé nepsu kula ingkang boten remen sholat! Déné hakim wau: inggih Rabb kita, Khâliq kita. Déné abdi lelampah kekalih menika: ingkang setunggal tiyang ingkang ngugemi agami, nglampahi sholatipun kanthi grengseng. Ingkang setunggalipun manungsa ingkang lena, ingkang boten sholat. Déné kawan-likur keping mas menika kawan-likur jam, inggih umur ing saben dinten. Déné pekebonan mirunggan menika swarga. Déné stasiun menika kubur. Déné lelampah menika lampahing manungsa ingkang badhé tumuju kubur, dinten gesang malih (hasyr), tuwin karaharjan langgeng. Miturut amal, miturut kekiyataning taqwa, sami nempuh margi ingkang panjang menika kanthi derajat ingkang béda-béda. Sagolongan ahli taqwa, kados kilat nempuh margi sèwu taun ing saldinan. Sagolongan malih, kados angen-angen nempuh tebih sèket èwu taun ing saldinan. Al-Qur'an Ingkang Maha Agung nedahaken hakékat menika srana kalih ayatipun. Déné karcis menika sholat. Namung setunggal jam, sampun cekap kanggé sholat gangsal wekdal sarwi wudhu. Lah, tiyang ingkang ngginakaken telu-likur jamipun kanggé gesang donya ingkang cekak sanget menika, nanging boten purun ngginakaken setunggal jam kémawon kanggé gesang langgeng ingkang panjang wau; sapinten agengipun anggènipun mitunani, sapinten anggènipun nganiaya nepsunipun piyambak, sapinten anggènipun tumindak nyulayani akal.

Amargi menawi akal purun nampi anggènipun masrahaken separo bandhanipun dhateng judi lotré ingkang dipun tumuti tiyang sèwu — mangka kamungkinan menangipun namung setunggal saking sèwu — lajeng anggènipun boten purun masrahaken setunggal saking kawan-likuring bandhanipun dhateng satunggaling gedhong kabegjan langgeng, ingkang menangipun kabukti srana sangang-dasa-sanga kamungkinan saking satus; sapinten anggènipun tumindak nyulayani akal tuwin hikmah, sapinten anggènipun tebih saking akal — menapa tiyang ingkang nganggep piyambakipun pinter menika boten mangertos? Mangka ing salebeting sholat wonten katentreman ageng tumrap nyawa, manah, saha akal. Sarta tumrap badan ugi sanès pakaryan ingkang awrat sanget. Sarta amal donya sanèsipun ingkang mubah saking tiyang ingkang sholat, kanthi niyat ingkang saé pikantuk kalungguhaning ibadah. Kanthi makatèn, piyambakipun saged ndadosaken sedaya sanguning umuripun minangka bandha kanggé akhirat. Umuripun ingkang fana, saking satunggaling segi, dados langgeng.