ÜÇÜNCÜ MEBHAS

İşârâtü’l-İ‘câz (Abdülkadir Badıllı Tercümesi) · s.79

Şu ﺍﻟٓﻢٓ in şekil ve vaziyeti, i'cazın ikinci esası olan "îcaz" ın nihayet mertebesine bir işrettir. İşte, bunda dahi birkaç letaif bulunmaktadır:

Birincisi: Şu ﺍﻟٓﻢٓ birbirine eklenip teselsül eden bir kıyas-ı temsilî ile remz, işâret, îma, telvih ve telmih eder ki: Şu Kur'an, Allah'ın kelamı olup, Cebrail aleyhisselam vasıtasıyla, Hazret-i Muhammed aleyhis salatü vesselama nüzûl etmiştir.

Evet, çünkü Kur'anın mecmû'unda mufassalen bulunan hükümler, bazen bir tek sûre de temessül ve teressüm eyler. Hem bazen kısa bir sûre, bir tek ayette remz ile derc olmuş olur. Hem bazen bir ayet, tek bir kelamda gizlendiği telvih ile bilinir. Hem bazen bir kelam, bir kelime içinde dahil olduğu telmih olunur.. Ve bazen câmi' olan o bir kelime, "sin, lam, mim" gibi huruf-u mukattanın bir harfinde kendini gösterir.. Nasıl ki bu ma'na ile: "Kur'anın tamamı "Bakara" sûresinde, Bakara sûresi de, Fatiha da, Fatiha ise,

ﺑِﺴْﻢِ ﺍﻟﻠّٰﻪِ ﺍﻟﺮَّﺣْﻤٰﻦِ ﺍﻟﺮَّﺣِﻴﻢِ

de, Bismillah... dahi, yontulmuş olan "Besmele" şekilli kelimededir" diye söylenir. Ve bütün bu söylenen ve sayılanlar ﺍﻟٓﻢٓ in de içindedir denilse câizdir.

İşte, şu müteselsil olan kıyas-ı temsiliye istinaden ve hem ﺫٰﻟِﻚَ ﺍﻟْﻜِﺘَﺎﺏُ nün ifade ettiği mânânın işaretiyle diyebiliriz ki: "Şu ezelî olan Kelamullah, Cebrail aleyhiselam vasıtasıyla Hz. Muhammed Aleyhissalatü Vesselama nâzil olmuştur" hükmü ﺍﻟٓﻢٓ den tecellî ile parlamaktadır.

İkincisi: Şu hurûf-u mukattaâlar ilahî birer şifre olup, Alllah-ı zülcelal tarafından manevî telgraf ile Resûlüne keşide edilmişte, anahtarları da resûlünün yanındadır. Beşer fikrinin eli, -izinsiz olarak- onlara uzanamaz.

Üçüncüsü: Şu ﺍﻟٓﻢٓ in tarz-ı üslubu üstüne Kur'an'ın nazil olduğu zatın (A.S.M.) şiddet-i zekavetine bir işaret vermektedir.. ve bu işaret ise, remzen gösteriyor ki; Hz. Muhammed'e (A.S.M.) nisbeten bu gibi remz u işaretler sarih hükmündedir.

Dördüncüsü: Şu mukatta'at'taki harfler'in isimleriyle takti' edilerek zikredilmeleri ile, işaret veriyorlar ki; harflerin kıymet ve değeri, sadece mânâlarında değil, belki harflerin arasında -ilm-i esrar-ı hurûf ûlemasının keşfeylemiş oldukları- sayıların münasebeti {(*): 40 sene sonra * Risale-i Nur bu lem'a-i i'cazı körlere dahi göstermiştir. -Müellif-

* 1915 te te'lif edilen İşarat-ül İcaz tefsiri, te'lif tarihine 40'ı ilave etsek, 1955 eder ki, Molla Abdülmecid Efendi tarafından yapılan tercüme tarihi olduğu gibi; Risale-i Nurun bazı risaleleri de huruf-u Kur'aniyenin harika vaziyetlerini o tarihten evvel ve sonra ortaya koymuştur. -Mütercim-} gibi fıtrî münasebetler vardır.

Beşincisi: ﺍﻟٓﻢٓ Mukatta' harfleriyle, hâs olarak halk, (boğaz) vasat (ağız ortası) ve şefe (dudak) nin üç mahreçlerine işaret etmektedir. Bu işaret ise, zihni dikkat etmeye ve ülfet perdesini yırtmağa zorladığına remzeyler. Ta ki zihin, hurûfâtın hilkatındaki nakışların şu acip levnlerini mutala'a etmeye mecbur olsun.

İşte, ey elleri belagat sanatıyla boyalanmış adam! Şu (geçen) letaifin Kıt'a ve parçalarını terkib ile birleştir ve mecmu'una birden bak, dinle; ta ki sana ﻫٰﺬَﺍ كَلَامُ ﺍﻟﻠّٰﻪ i, yani, "bu olsa olsa ancak Allah'ın Kelamıdır"ı okutsun, dinletsin.