İkinci Hakikat:

Emirdağ Lâhikası-2 · s.112

Kırk sene evvel Eski Said bu matbu kitabetlerinde, İşaratü'l-İ'caz'ın baştaki ifade-i meramında ve sair eserlerinde musırrane ve mükerreren talebelerine diyordu ki: Hem maddî, hem manevî büyük bir zelzele-i içtimaî ve beşerî olacak. Benim dünya terki ile inzivamı ve mücerred kalmamı gıbta edecekler diyordu. Hattâ hürriyetin birinci senesinde İstanbul'da Câmiü'l-Ezher'in Reis-i Uleması olan Şeyh Bahit Hazretleri (R.H.) İstanbul'da Eski Said'e sordu: ﻣَﺎ ﺗَﻘُﻮﻝُ ﻓ۪ﻰ ﺣَﻖِّ ﻫٰﺬِﻩِ ﺍﻟْﺤُﺮِّﻳَّﺔِ ﺍﻟْﻌُﺜْﻤَﺎﻧِﻴَّﺔِ ﻭَ ﺍﻟْﻤَﺪَﻧِﻴَّﺔِ ﺍﻻﺎَﻭْﺭُﻭﺑَﺎﺋِﻴَّﺔِ Said cevaben demiş: ﺍِﻥَّ ﺍﻟْﻌُﺜْﻤَﺎﻧِﻴَّﺔَ ﺣَﺎﻣِﻠَﺔٌ ﺑِﺪَﻭْﻟَﺔٍ ﺍَﻭْﺭُﻭﺑَﺎﺋِﻴَّﺔٍ ﻓَﺴَﺘَﻠِﺪُ ﻳَﻮْﻣًﺎ ﻣَﺎ ﻭَ ﺍﻻﺎَﻭْﺭُﻭﺑَﺎ ﺣَﺎﻣِﻠَﺔٌ ﺑِﺎﻻﺎِﺳْﻼﺎﻣِﻴَّﺔِ ﻓَﺴَﺘَﻠِﺪُ ﻳَﻮْﻣًﺎ ﻣَﺎ Yani: Osmanlı hükûmetindeki hürriyete ne diyorsun ve Avrupa hakkında fikrin nedir? O vakit Eski Said demiş: Osmanlı hükûmeti Avrupa ile hamiledir, Avrupa gibi bir hükûmeti doğuracak. Avrupa da İslâmiyet'e hamiledir, o da bir İslâm devleti doğuracak. Şeyh Bahit'e söylemiş. O allâme zât demiş: Ben de tasdik ediyorum. Beraberinde gelen hocalara dedi: Ben bununla münazara edip galebe edemem. Birinci tevellüdü gözümüzle gördük. Bir çeyrek asır Avrupa'dan daha dinden uzak. İkinci tevellüd de inşâallah yirmi-otuz sene sonra çıkacak. Çok emarelerle hem şarkta hem garbda Avrupa içinde bir İslâm devleti çıkacak.