ZEVCE VE AKRABALAR'IN NAFAKALARI

Büyük Şafiî İlmihali · s.556

Bir kimse, küçük de olsa bir kadınla evlenirse, evlendiği kadının nafakasını, yani yiyeceğini, içeceğini ve giyeceğini vermekle mükelleftir. Kısaca nafakanın durumunu çeşitleriyle birlikte açıklamak istiyorum: a - Yiyecek. Yiyeceğin durumu, kocanın durumuna göre ayarlanır. Kadının durumuna, babasının zenginliğine veya fakirliğine bakılmaz. Zengin olan koca içinde yaşadığı memleketin zenginleri hanımlarına nasıl yemek yediriyorlar ise, o da öyle yedirecektir. Fakir olan kimse de memleketin fakirleri gibi hanımına yemek yedirecektir. b - Katık; Yani kocanın durumuna göre et, zeytin yağı, peynir, üzüm ve hurma gibi katıkları alıp kendisine vermek gerekir. c - Yemek ve içmek için gereken tencere, tepsi, tava ve benzeri kaplardır. d - Elbisedir. Elbise de mevsimlere göre değişir. Yaz için iç çamaşır, gömlek, baş örtüsü ve ayakkabı gibi şeyler gerekiyor ise, kış mevsiminde bunlara ilaveten pamukluk (Bu zamanda pamukluk yerine ceket, manto gibi şeyler geçerlidir.) gerekmektedir. e - Sergidir. Bu da adete ve duruma göre değişir. Bu zamanda durumu müsait olan kimsenin hanım için halı alması lazım gelir. f - Yatak, sedir ve karyola gibi şeyler. g - Kömür, gaz ve odun gibi şeylerdir. h - Temizlik için gereken sabun, deterjan, tarak ve benzeri şeylerdir. ı - Kendisine uygun bir meskendir. i - Çamaşır makinesi gibi kendisine yardımcı olacak şeyler. Eskiden hizmetçi lazım gelirdi, bu zamanda onun yerine bunu almak daha uygundur. Uzun malumat almak için Envara bakılsın. Ancak kadın naşize (kocasından izin almadan evden çıkan ve itaat etmeyen) olursa, naşizeliği devam ettiği müddetçe kadının nafakası sakıt olur. Nafakada kocanın maddi durumu nazar-ı itibara alınır. Bir zenginin vereceği nafaka ile bir fakirin vereceği nafaka arasında fark vardır. Zevcenin nafakasını vermekten aciz olan kimsenin zevcesi, hakime başvurabilir. Kocasının fakir ve nafakasını vermekten aciz olduğunu söyler. Hakim de fakirliğini isbat etmek için kocaya üç gün müddet verir. Bu müddette fakirliğini isbat ederse, dördüncü günde hakim bizzat veya kadın, hakim'in izniyle nikâhını fesh eder. Şayet hakim bulunmazsa bir hakem tayin edilir ve ayni muamele icra edilir. Günlük nafakasından fazla bir şey elde eden herkes, muhtaç olan usul ve fürû'nun nafakasını ve bütün ihtiyaçlarını karşılamakla mükelleftir. Günlük nafakasından maâda bir şey elde edemiyorsa mazur sayılır. Bir kimse, iş sahasını bulduğu halde çalışmazsa, maddi durumu müsait olan fer'î, nafakasını vermeğe mecburdur. Fakat iş sahası bulunduğu halde çalışmazsa maddi durumu müsait olan aslı, nafakasını vermeğe mecbur değildir.