TAVAFIN SÜNNETLERİ

Büyük Şafiî İlmihali · s.344

Tavafın sünnetleri ondur: 1 - İdtiba (tavafda sağ omuzu açık bırakmak) yapmak. Akabinde sa'y bulunan tavafül-Kudum, tavafül-Umre gibi, her tavafın bütün şavtlarında idtiba yapmak sünnettir. Tavaf bittikten sonra idtiba bırakılıp sağ omuz kapatılır. Yani tavaf bittikten sonra idtiba yapmak sünnet değildir. Bazı kimseler bunu bilmedikleri için idtiba'a devam edip tavaf namazını idtiba halinde kılarlar ve kerahata girerler. 2 - Remil (tavafın ilk üç şavtında adımları kısaltmakla beraber omuzları silkelemek ve sür'at göstermektir) Remil esnasında "Allahümme'c'alhü haccen mebruren ve zenben mağfuren ve sa'yen meşkuren" demek sünnettir. Remil de, idtiba gibi yalnız akabinde sa'y bulanan tavafda sünnettir. Remil ile idtiba yalnız erkekler için sünnettir. Kadınlar için mekruhdur. Bu durumu bilmeyen birçok kadın erkek gibi remil etmektedirler. Remil'in hikmeti, Kütübü sitte-i sahihanin rivayet ettikleri gibi, Resûlü Ekrem (S.A.V.) sahabe-i kiramla birlikte Mekke-i Mükerremeye geldiklerinde, Medine humması onları çok zayıflatmıştı. Müşrikler bunları görünce dediler ki, Hummanın zayıflattığı ve zararını çok gördükleri bir kavm size geldiler. Cenab-ı Hak dediklerini Peygambere bildirdi. Bunun üzerine Resûlü Ekrem (S.A.V.) tavafın ilk üç şavtlarında Remil yapmalarını ve her iki rükün (Hacerül-Esvedin rüknü yemanı) arasında yürümelerini emretti. Müşrikler, müslümanların Remil yaptıklarını görünce, (Hummanın zayıflattığı dediğiniz kimseler bizden daha güçlüdürler) dediler. 3 - Tavaf eden kimse, Rüknü Yemani istikametinden Hacerül-Esved'e yakın bir yerden başlar, Hacerül-Esved'e varınca, yüzünü Hacerül-Esved'e çevirir, tehlil ve tekbir getirir. 4 - Hem tavafın, hem de her şavtın ibtidasında, Hacerül-Esved'i istilâm edip öpmek. İstilâmın manası, iki ellerin Hacerül-Esved'in üzerine konmasıdır. Fakat izdiham olursa Hacerül-Esved'i istilâm edip öpmek mekruhdur. Hatta başkasına eziyet olursa haramdır. Bir sünnet için harama girmek doğru değildir. Bu zamanda hac mevsiminde izdiham o kadar çoktur ki, şeriata uygun bir şekilde Hacerül-Esved'i öpmek veya istilâm etmek mümkün değildir ve hacılar Hacerül-Esved'i öpmek için nice kimselere eziyet veriyor ve günaha giriyor. Böyle bir durumda, yapılması gereken şey yüzünü Hacerül-Esved'e çevirip elinin içi ile işaret edip, elinin içini öpmek, tehlil ve tekbir getirmektir. 5 - Hacerül-Esved'in üzerinde secde etmek. Malum olduğu gibi bu zamanda bunu yapmak mümkün değildir. 6 - Mümkünse Rüknü Yemani (Hacerül Esved köşesinden, evvelki köşeyi) istilâm etmek. Amma onu öpmek caiz değildir. Kâbenin diğer köşelerini ise ne öpmek ve ne de istilâm etmek caiz değildir. Hacerül Esved'i istilâm edip öpmenin ve rüknü yemaniyi istilam etmenin sünnet olmasının himeti şudur: Hacerül-Esved'in kâbenin içinde bulunması ve İbrahim Halil'in attığı temelin üzerine konulması. Rüknü Yemaninin ise bir tek fazileti vardır. O da İbrahim Halil'in temeli üzerine konulmasıdır. Diğer köşelerin ise böyle bir faziletleri yoktur. 7 - Tavaf Kâbe'ye yakın olmalıdır. Ancak Kâbe yakın olduğu takdirde Remil yapmak mümkün olmayacaksa, uzak kalmak daha evlâdır. Fakat tavaf edenler içerisinde erkekler bulunursa kadınların Kâbeden uzak kalmaları sünnettir. 8 - Tavafın şartları, ardarda yerine getirmektir. 9 - Hacerül Esved'in istilâmı anında ve tavafın ibtidasında, "Rabbena âtina fiddünya haseneten ve filâhireti haseneten vekina azabennâr." duasını okumak. 10 - Tavafda huşu ve edebe riayet etmek...