GUSLÜN SÜNNETLERİ

Büyük İslâm İlmihali · s.108

195- Guslün başlıca sünnetleri şunlardır: 1. Gusle niyet ile, besmele ile ve misvak ile başlamak. Bu niyet, guslün sahih olması için şart değildir. Fakat sevaba vesiledir. Taharetin bir ibadet sayılmasına sebeptir. (Malikîler ile Şafiîler'e göre gusülde niyet, farzdır. Hanbelîler'e göre de bu niyet, guslün sahih olmasının şartıdır. Bu sebeple ihtilaftan kurtulmak için gusülsüzlüğü gidermek, namaz gibi ibadetleri yerine getirmek maksadı ile gusül edildiğini, boy abdesti esnasında hatırlamalıdır.) 2. Gusülde evvelâ elleri, oyluk yerlerini yıkamak, bedende meni ve diğer şeylerin eseri var ise, gidermek. 3. Gusülden evvel sünnet üzere abdest almak. Şu kadar var ki bir kap içinde veya toprak üzerinde yıkanıldığı takdirde, ayakları yıkamayı sonraya bırakmalıdır. 4. Abdestten sonra evvelâ üç defa başa, sonra üç defa sağ omuza, üç defa da sol omuza su dökmek ve ilk veya her su döktükçe bedeni, iyice ıslanması için ovuşturmak ve bir kap içinde veya toprak üzerinde yıkanıldığı takdirde, oradan çıkarken evvelâ sağ, sonra da sol ayağı yıkamak. (İmam Malik ve İmam Ebu Yûsuf'tan bir rivayete göre gusülde bedeni delk etmek, yani ovuşturmak farzdır.) 5. Gusül suyunda israftan ve taktirden, yani pek fazla veya eksik olmasından kaçınmak. 6. Kimsenin görmeyeceği bir yerde yıkanmak. Fakat erkekler, erkekten, kadınlar da kadından boş bir yer bulamadıkları takdirde, bir köşeye çekilerek ve avret yerlerini peştamal ile örterek yıkanırlar. Avret yerlerini açmaları caiz olmadığı gibi yalnız erkeklerin veya erkekler ile kadınların arasında bulunan kadınlar için de bunların arasında yıkanmak caiz olmaz. Bu halde teyemmüm ederek namazları kılmaları uygundur. Çünkü su, hükmen bulunmamış olur. Aynı şekilde gerek erkekler ve gerek kadınlar, peştamal gibi birşey bulamaz da kendi cinsleri arasında avret yerlerini açmaya mecbur kalacakları takdirde, guslü tehir edip namazlarını teyemmüm ile kılarlar. Daha sonra tenha bir yer veya peştamal bulunca, gusül edip teyemmüm ile kıldıkları namazları iade ederler. Bu hususa hamamlarda pek dikkat etmelidir. 7. Tenha bir yerde yıkanıldığı halde de avret yerlerini açık bırakmamak, şayet açık bırakılırsa kıble tarafına yönelmemek. 8. Gusül ederken söz söylememek. 9. Gusülden sonra elbiseyi giyerken çabukça örtünüvermek 10. Gusülden sonra bedeni bir havlu ile, bir mendil ile silmek. 11. Bir kimse, ağzına ve burnuna su almak suretiyle akar bir suya veya büyük bir havuza dalsa veya yağmur altında durup bütün vücudu ıslansa, gusül vazifesini yerine getirmiş olur. Bu hallerde uzuvlarını kımıldandırırsa veya su içinde abdest ile gusle müsait bir müddet durursa, sünnete de riayet etmiş olur. 12. Yukarıda yazılan sünnetlere uygun olmayan bir gusül, âdabına riayet edilmemiş ve mekruh olmuş olur. Abdestte âdâptan sayılan şeyler, gusülde de âdâptandır. Şu kadar var ki, gusülde Kıble'ye dönülmez. Ancak avret yerleri peştamal ile kapalı olursa, o halde dönülür. Abdestte mekruh olan şeyler, gusülde de mekruhtur. Bundan başka gusül esnasında dua okumak da mekruhtur. Bir de gusülde bir uzvun suyu ile, damlar bir halde olunca, diğer bir uzvu ıslatmak caizdir. Çünkü gusülde bütün beden bir uzuv sayılır. Abdestte ise, bu caiz değildir.