AHLÂKIN EHEMMİYETİ VE GÜZELLEŞTİRİLMESİNİN MÜMKÜN OLMASI
Büyük İslâm İlmihali · s.495
3- Müslümanlık; ahlâka pek büyük bir kıymet, bir ehemmiyet vermiştir. Zaten müslümanlık; bir ahlâk, bir fazilet, bir hikmet dinidir. Hattâ Peygamber (S.A.V.) Efendimiz: " ﺑُﻌِﺜْﺖُ ﻻﺎُﺗَﻤِّﻢَ ﻣَﻜَﺎﺭِﻡَ ﺍﻻﺎَﺧْﻼﺎﻕِ "Ben ancak güzel ahlâkı tamamlamak için gönderildim" buyurmuştur. {(): Muvatta; Husnul-Huluk:8; No:1723; 2/404; Beyhaki, es-Sünenü'l-Kübra; Şehâdât: No:21379; 15/252} İslam dininde insanların manevî kıymetleri, sahip oldukları ahlâk ile ölçülüdür. Bir hadîs-i şerîfte: ﺍَﺣْﺴَﻨُﻜُﻢْ ِﻳﻤَﺎﻧًﺎ ﺍَﺣْﺴَﻨُﻜُﻢْ ﺧُﻠُﻘًﺎ "Sizin imanca en güzeliniz, ahlâkça en güzel olanınızdır" {(): İbn-i Hıbban; No:361; 2/76} diye buyurulmuştur. Diğer bir hadîs-i şerifte: ﺍَﺣَﺐُّ ﻋِﺒَﺎﺩِ ﺍﻟﻠّٰﻪَ ﺍِﻟَﻰ ﺍﻟﻠّٰﻪِ ﺍَﺣْﺴَﻨُﻜُﻢْ ﺧُﻠُﻘًﺎ "ALLAH Teâlâ'ya kullarının en sevgilisi, ahlâkça en güzel olanıdır. {(): A. b. Hanbel; No:2728; 2/189} meâlindedir. Resulü Ekrem (S.A.V) Efendimiz: ﺍَﻟﻠَّﻬُﻢَّ ﺍِﻧِّﻰ ﺍَﺳَْﻠُﻚَ ﺍﻟﺼِّﺤَّﺔَ ﻭَﺍﻟْﻌَﺎﻓِﻴَﺔَ ﻭَﺣُﺴْﻦَ ﺍﻟْﺨُﻠُﻖِ "Yarabbi! Ben senden sıhhat, afiyet ve güzel ahlâk dilerim" {(): Heysemi, Mecmeu'z-Zevaid; 10/173} diye dua buyururdu. 4- İnsanların ahlâkı değişebilir. Çirkin huyları güzel huylara değiştirmeye"tehzibi ahlâk"denir. Bu değiştirme, her halde mümkündür. Mümkün olmasaydı, Nebiyyi Zişan Efendimiz: " ﺣَﺴِّﻨُﻮﺍ َﺧْﻼﺎﻗَﻜُﻢْ = Ahlâkınızı güzelleştiriniz" diye emretmezdi. Nefisleriyle mücadele eden bir nice zatların ne güzel huylar kazandıkları daima görülmektedir. Riyazet, terbiye; hayvanlara, otlara, çiçeklere, hatta taşlara tesir edip dururken insanlara tesir etmez mi? "Huy canın altındadır, can çıkmadıkça huy çıkmaz" sözü her yönüyle doğru değildir. Gerçi bazı huyları değiştirmek güçtür. Fakat imkansız değildir. Tedavi sayesinde bazı hastalıklar, tesirsiz bir hale geldiği gibi, terbiye ve mücadele sayesinde de bazı huylar, hiç olmazsa tesirini gösteremez bir hale gelir, güzel huyların karşısında siner, kalır.