ABDESTİN ÂDABI

Büyük İslâm İlmihali · s.95

140- Abdestin birçok âdabı vardır. Başlıcaları şunlardır: 1. Daha vakit girmeden abdest alıp namaza hazır bulunmak. Özür sahipleri bundan müstesnadırlar. 2. Abdest alırken kıbleye yönelmek. 3. Abdest alırken yüksekçe bir yerde durmak, tâ ki abdest suları elbiseye dokunmasın. 4. Abdestte başkasından yardım istememek. Ancak bir özürden dolayı olursa, bir de başkasının kendi arzusu ile abdest suyunu hazırlaması veya abdest uzuvlarına dökmesi adabı bozmaz. 5. Abdest esnasında bir zaruret bulunmadıkça dünya lakırdısı yapmamak. 6. Abdestin başından sonuna kadar niyeti unutmayıp kalpte tutmak ve her uzvu abdest niyeti ile yıkarken Besmele-i Şerife'yi okumak ve her uzvu yıkarken dua etmek, salât-ü selâm getirmek. 7. Abdest alırken sıkı olmayan parmak yüzüklerini oynatmak. Dar olan yüzükleri oynatmak ise, mutlaka lâzımdır, tâ ki altı kuru kalmasın. 8. Abdestte ağza, burna sağ el ile su vermek, sol el ile sümkürmek. 9. Abdestte yüzü yıkarken göz pınarlarını yoklamak, abdest suyunu dirseklerin ve topukların yukarılarına kadar yetiştirmek. 10. Abdest suyu, israf derecede fazla ve uzuvlardan damlamayacak derecede az olmamak. Deniz kenarında olsa bile, fazla su sarf etmek mekruhtur. 11. Abdest suyu güneşte ısıtılmış olmamak. {(): Burada bakır ve benzeri kaplarda açıkta kalıp güneşte ısıtılmış su kastedilmektedir. Yoksa günümüz teknolojisinde güneş enerjisi ile ısıtılan su ile abdest almakta ve bu suyu kullanmakta hiçbir sakınca yoktur.} 12. Abdest için toprak ibrik kullanmak ve bunu sol tarafta bulundurup kullanırken ağzından değil, kulpundan tutmak, bu ibriği yalnız kendisine tahsis etmemek, bunu boş bırakmayıp diğer bir abdeste hazır olmak üzere dolu bulundurmak. 13. Abdest bitince kıbleye karşı şahadet kelimelerini okumak. Bir hadis-i şerif ve meali şu şekildedir: ﻣَﺎ ﻣِﻨْﻜُﻢْ ﻣِﻦْ َﺣَﺪٍ ﻳَﺘَﻮَﺽٌَّ ﻓَﻴُﺴْﺒِﻎُ ﺍﻟْﻮُﺿُﻮﺀَ ﺛُﻢَّ ﻳَﻘُﻮﻝُ َﺷْﻬَﺪُ َﻥْ ﻻﺎ ِﻟٰﻪَ ِﻻ َّﺍﻟﻠّٰﻪُ ﻭََﺷْﻬَﺪُ َﻥَّ ﻣُﺤَﻤَّﺪًﺍ ﺭَﺳُﻮﻝُ ﺍﻟﻠّٰﻪِ ﺍِﻻَﺎ ﻓُﺘِﺤَﺖْ ﻟَﻪُ َﺑْﻮَﺍﺏُ ﺍﻟْﺠَﻨَّﺔِ ﺍﻟﺜَّﻤَﺎﻧِﻴَّﺔِ ﻳَﺪْﺧُﻠُﻬَﺎ ﻣِﻦْ َﻱِّ ﺑَﺎﺏٍ ﺷَﺎﺀَ "Sizden biri, abdest alır ve abdestini eksiksiz olarak tamamlar, sonra da "Ben şahadet ederim ki, ALLAH Teâlâ'dan başka mabud yoktur, Hazret-i Muhammed de ALLAH'ın Rasulüdür" derse, kendisine sekiz cennetin kapıları açılır, dilediği kapıdan cennete girer." {(): A. b. Hanbel; No:16863; 4/145} 14. Abdestten artan sudan kıbleye karşı ayakta biraz içerek ﺍَﻟﻠَّﻬُﻢَّ ﺍﺟْﻌَﻠْﻨِﻰ ﻣِﻦَ ﺍﻟﺘَّﻮَّﺍﺑِﻴﻦَ ﻭَﺍﺟْﻌَﻠْﻨِﻰ ﻣِﻦَ ﺍﻟْﻤُﺘَﻄَﻬِّﺮِﻳﻦَ "Allahümmec'alni minet tevvabine vec'alni minel mütetahhirin." "Ya Rabbi! Beni her günah işledikçe tövbe eden ve günahtan kaçınıp tertemiz bulunan salih kullarından kıl." diye dua etmek. Şöyle de dua edilebilir: ﺍَﻟﻠَّﻬُﻢَّ ﺍﺷْﻔِﻨِﻰ ﺑِﺸِﻔَﺎﺋِﻚَ ﻭَ ﺩَﺍﻭِﻧِﻰ ﺑِﺪَﻭَﺍﺋِﻚَ ﻭَﺍﻋْﺼِﻤْﻨِﻰ ﻣِﻦَ ﺍﻟْﻮَﻫْﻞِ ﻭَﺍْﻟَﻤْﺮَﺍﺽِ ﻭَﺍْﻟَﻮْﺟَﺎﻉِ "Allahümme'şfinî bişifâike ve dâvini bidevâike va'sımnî minel vehli vel emrazı vel evcai" "Ya Rabbi! Beni kendi şifan ile şifalandır, kendi devan ile devalandır ve beni korkudan, hastalıklardan, ağrılardan koru." 15. Abdestin sonunda bir, iki veya üç kere Kadir sûrei celilesi'ni okumak. 16. Abdestten sonra kerahet vakti değilse iki rekât nafile namaz kılmak. Bu saydığımız şeyler, dînî ve sıhhî bakımdan birçok faydaları bulundurduğu için abdestin adabından bulunmuşlardır. Abdestin sünnetlerine, edeplerine aykırı olan şeyler ise, ya tahrimen veya tenzîhen mekruhtur.